Lösemi: Kan ve Kemik İliğinin Kontrolsüz Hücre Çoğalması
0

Lösemi, kan veya kemik iliğinde bulunan hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıyla oluşan bir kanser türüdür. Lösemi, birçok farklı türü olan bir kanser türüdür. Lösemide, normalde kan hücrelerine dönüşmesi gereken hücreler, olgunlaşmadan hızla çoğalmaya başlar. Bu durum, kan hücrelerinin sayısının artmasına ve normal kan hücrelerinin işlevlerini yerine getirememesine yol açar.

Lösemi Türleri Neledir?

Lösemi, akut ve kronik olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Akut lösemi, hızla ilerleyen ve acil tedavi gerektiren bir lösemi türüdür. Kronik lösemi ise, daha yavaş ilerleyen ve uzun yıllar boyunca belirti vermeyebilen bir lösemi türüdür.

Akut Lösemi Türleri

  • Akut lenfoblastik lösemi (ALL): Bu tür lösemi, genellikle çocuklarda ve genç erişkinlerde görülür. ALL’de, lenfoblast adı verilen olgunlaşmamış lenfositler kontrolsüz bir şekilde çoğalır.
  • Akut miyeloid lösemi (AML): Bu tür lösemi, genellikle yetişkinlerde görülür. AML’de, miyeloblast adı verilen olgunlaşmamış miyeloid hücreler kontrolsüz bir şekilde çoğalır.

Kronik Lösemi Türleri

  • Kronik lenfositik lösemi (KLL): Bu tür lösemi, genellikle yaşlı erişkinlerde görülür. KLL’de, lenfosit adı verilen olgunlaşmış lenfositler kontrolsüz bir şekilde çoğalır.
  • Kronik miyeloid lösemi (KML): Bu tür lösemi, genellikle yetişkinlerde görülür. KML’de, miyeloblast adı verilen olgunlaşmamış miyeloid hücreler kontrolsüz bir şekilde çoğalır.

Lösemi Belirtileri Nelerdir ?

Lösemi belirtileri, lösemi türüne ve hastalığın evresine göre değişebilir. Genel olarak, lösemi belirtileri şunlardır:

  • Yorgunluk
  • Halsizlik
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Ateş
  • Üşüme
  • Gece terlemesi
  • Lenf bezlerinde şişlik
  • Karın ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Baş ağrısı
  • Görme bozukluğu
  • Kemik ağrısı
  • Eklem ağrısı
  • Morluklar
  • Kanamalar

Akut Lösemi Belirtileri

Akut lösemi belirtileri genellikle hızla ortaya çıkar ve şiddetlidir. Akut lösemi belirtileri şunlardır:

  • Yüksek ateş
  • Şiddetli yorgunluk
  • Halsizlik
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Kemik ve eklem ağrıları
  • Morluklar
  • Kanamalar
  • Lenf bezlerinde şişlik
  • Karaciğer ve dalak büyümesi
  • Solukluk
  • Baş ağrısı
  • Görme bozukluğu

Kronik Lösemi Belirtileri

Kronik lösemi belirtileri genellikle yavaşça ortaya çıkar ve daha az şiddetlidir. Kronik lösemi belirtileri şunlardır:

  • Yorgunluk
  • Halsizlik
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Ateş
  • Üşüme
  • Gece terlemesi
  • Lenf bezlerinde şişlik
  • Karın ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Baş ağrısı
  • Görme bozukluğu
  • Kemik ağrısı
  • Eklem ağrısı
  • Morluklar
  • Kanamalar

Diğer Lösemi Türlerinin Belirtileri

Tüylü hücreli lösemi ve büyük granüler lenfositik lösemi gibi diğer lösemi türlerinin belirtileri de akut veya kronik lösemi belirtilerine benzer olabilir. Ancak, bu lösemi türlerinin bazı özgün belirtileri de olabilir. Örneğin, tüylü hücreli lösemide splenomegali (dalak büyümesi) ve büyük granüler lenfositik lösemide cilt lezyonları görülebilir.

Lösemi Belirtileri Görüldüğünde Ne Yapmalı?

Lösemi belirtileri görüldüğünde, derhal bir doktora başvurmak önemlidir. Lösemi tanısı konulabilmesi için kan testleri, kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi gibi çeşitli tetkikler yapılır. Erken tanı ve tedavi, lösemide başarılı sonuçlar elde edilmesi için çok önemlidir.

Lösemi Tanısı Nasıl Yapılır ?

Lösemi tanısı, çeşitli tetkiklerin yapılmasıyla konulur. Bu tetkikler şunlardır:

  • Kan testleri: Lösemi tanısında ilk olarak kan testleri yapılır. Kan testlerinde, lösemi hücrelerinin sayısı ve türü belirlenir. Ayrıca, kan testlerinde lösemiye bağlı olarak ortaya çıkan diğer anormallikler de tespit edilebilir.
  • Kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi: Kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi, lösemi tanısında en önemli tetkiklerden biridir. Bu işlemde, kemik iliğinden ince bir iğne ile örnek alınır. Alınan örnek, mikroskop altında incelenerek lösemi hücreleri tespit edilir.
  • Lenf bezi biyopsisi: Lenf bezlerinde şişlik varsa, lenf bezinden örnek alınarak biyopsi yapılır. Lenf bezi biyopsisinde, lenf bezindeki hücreler mikroskop altında incelenerek lösemi hücreleri tespit edilir.
  • Sitolojik inceleme: Lösemi hücreleri, vücudun çeşitli sıvılarında da bulunabilir. Örneğin, beyin omurilik sıvısı, plevra sıvısı veya periton sıvısında lösemi hücreleri tespit edilebilir. Bu sıvılardan alınan örnekler, sitolojik inceleme yapılarak lösemi hücreleri tespit edilir.
  • Genetik testler: Bazı lösemi türlerinde, genetik anormallikler görülebilir. Bu nedenle, lösemi tanısı konulan kişilerde genetik testler yapılır. Genetik testler, lösemi türünün belirlenmesine ve uygun tedavi seçeneklerinin seçilmesine yardımcı olur.

Lösemi tanısı konulduktan sonra, hastalığın evresini belirlemek için çeşitli tetkikler yapılır. Lösemi evrelendirmesinde, lösemi hücrelerinin yaygınlığı, lenf bezlerindeki şişlik, karaciğer ve dalak büyümesi gibi faktörler dikkate alınır. Lösemi evrelendirmesi, tedavi seçeneklerinin belirlenmesinde önemlidir.

Lösemi tanısı konulan kişilerin düzenli olarak kontrollerini yaptırmaları önemlidir. Kontroller sırasında, lösemi hücrelerinin sayısı ve hastalığın seyri izlenir. Ayrıca, kontroller sırasında lösemiye bağlı olarak ortaya çıkan diğer sağlık sorunları da tespit edilir ve tedavi edilir.

Lösemi Tedavisi Nasıl olur ?

Lösemi tedavisinde çeşitli yöntemler kullanılır. Bunlardan bazıları:

  • Kemoterapi: Kanser hücrelerini öldürmek için ilaçlar kullanılır. Kemoterapi genellikle lösemi tedavisinin temelini oluşturur.
  • Hedefe yönelik tedavi: Kanser hücrelerinin büyümesini veya hayatta kalmasını sağlayan belirli proteinleri hedef alan ilaçlar kullanılır.
  • Kemik iliği nakli: Hastanın kemik iliği yüksek doz kemoterapi ile yok edilir ve daha sonra sağlıklı bir vericiden alınan kemik iliği nakledilir. Bu, lösemi hücrelerini yok etmede çok etkilidir.
  • Radyoterapi: Kanser hücrelerini öldürmek için yüksek enerjili ışın kullanılır. Kemik iliği nakli öncesinde vücudun diğer bölgelerindeki lösemi hücrelerini yok etmek için kullanılabilir.
  • İmmünoterapi: Bağışıklık sistemini güçlendirerek lösemi hücreleriyle savaşmasını sağlayan ilaçlar verilir.
  • Destek tedavileri: Kemoterapi yan etkilerini azaltmaya yardımcı olur. Kan transfüzyonları, büyüme faktörleri, bulantı ilaçları bunlara örnektir.

Tedavi, löseminin tipine, evresine ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel olarak belirlenir. Birçok hasta için bu yöntemlerin bir kombinasyonu uygulanır.

Lösemi Önlenebilir mi?

Lösemi önlenebilir bir hastalık değildir, ancak bazı risk faktörlerini azaltarak gelişme olasılığı düşürülebilir. İşte lösemi riskini azaltmaya yardımcı olabilecek birkaç ipucu:

  • Radyasyon maruziyetini sınırlayın. Yüksek dozda radyasyona maruz kalmak lösemi riskini artırır. Gereksiz röntgen filmlerinden ve bilgisayarlı tomografi taramalarından kaçınmak faydalı olabilir.
  • Kimyasal maddelere maruziyeti azaltın. Bazı kimyasallar ve pestisitler lösemi ile ilişkilendirilmiştir. Bu tür kimyasallara mesleki maruziyeti önlemek önemlidir.
  • Sigara içmeyin. Sigara içicilerinde lösemi görülme olasılığı daha yüksektir. Sigaradan uzak durmak akciğer kanseri ve diğer kanser türleri riskini de azaltır.
  • Sağlıklı kiloda kalın. Fazla kilo ve obezite, lösemi dahil bazı kanser türleri için bilinen bir risk faktörüdür.
  • Bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullanımını sınırlayın. Bu ilaçlar lösemi riskini artırabilir. Doktorunuza danışarak, bu ilaçları sadece gerekli olduğunda kullanmak en iyisidir.
  • Genetik yatkınlığınız varsa doktorunuzla konuşun. Bazı genetik bozukluklar lösemi riskini artırır. Risk altında olduğunuzu düşünüyorsanız doktorunuza danışın.

TeknoFex.net

Paylaş
İlginizi Çekebilir

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir